Επεισόδια καύσωνα στη Λάρισα (1955-2011).

Η Θεσσαλική πεδιάδα είναι γνωστή για την έντονη και διαρκή ζέστη τα καλοκαίρια. Είναι η μεγαλύτερη σε έκταση περιοχή της χώρας που παρατηρούνται σημαντικά επεισόδια καύσωνα. Άλλες περιοχές που είναι γνωστές για τις υψηλές θερμοκρασίες είναι τα πεδινά τμήματα του Βόρειου Έβρου, η πεδιάδα των Σερρών , η πεδιάδα της Θεσσαλονίκης (αρκετά μεγάλη έκταση και αυτή) , περιοχές πέριξ του Αγρινίου, η πεδινή Φθιώτιδα και Βοιωτία, το εσωτερικό του λεκανοπεδίου αλλά και η πεδιάδα της Ελευσίνας της Αττικής, τα πεδινά της Αργολίδας- Αρκαδίας-Λακωνίας -Ηλείας και τέλος διάφορες μικροπεδιαδες της Κρήτης( Μεσαρά).

Ένα παράδειγμα με επεξεργασμένες δορυφορικές από απόσταση 36.000κμ με τις πιο θερμές περιοχές μιας τυπικής θερμής εισβολής στη χώρα μας είναι η παρακάτω. Ευχαριστώ πολύ το Χ.Γκικα για την διάθεση τους. Οι δορυφορικές είναι από τις 14/6/2012 στο πρόσφατο θερμό επεισόδιο με τους 40 βαθμούς Κελσίου στη Φθιώτιδα
34οC

35oC

36oC

37oC

38oC

39oC


Σε όλες τις παραπάνω περιοχές σημειώνονται υψηλές θερμοκρασίες ακόμα και πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου. Στην παρούσα μελέτη θα μελετήσουμε τα επεισόδια καύσωνα μιας από τις πρωταγωνίστριες θερμές πόλεις , της Λάρισας.

Ως επεισόδιο καύσωνα αναφέρεται μια σειρά τουλάχιστον 3 ημερων που η μέγιστη θερμοκρασία ήταν ανώτερη ή ίση των 36,5 βαθμών Κελσίου. Ακολουθούμε αυτό τον κανόνα σύμφωνα με το βιβλίο του μετεωρολογου κ Δημητρίου Ζιακοπουλου, ο Γιος της Γης και του Ήλιου. Τα στοιχεία είναι από το σταθμό της ΕΜΥ στη Λάρισα την περίοδο 1955-2011 μετά από ανάλυση και επεξεργασία των στοιχείων από το Meteolarissa PWS group.

Στον πιο κάτω διάγραμμα είναι αποτυπωμένα τα επεισόδια καύσωνα ανα έτος από το 1955 εως και το 2011 στη Λάρισα καθώς και η τάση αυτών. Τα συμπεράσματα είναι ότι:

1) τρεις χρονιές παρατηρήθηκαν από 4 επεισόδια σε ένα καλοκαίρι το 1962 , το 1979 και το 2007.

2) Αντίθετα υπάρχουν και αρκετές ψυχρές χρονιές που δεν υπήρξε καμία τριάδα διαδοχικών ημερων με θερμοκρασίες άνω των 36,5 βαθμών. Αυτά είναι το 1959 , 1960 , 1964 , 1971 , 1975 , 1976 , 1983 , 1986 , 1989 , 1991, 1992 , 1995 , 1996 , 2004.

3) Επισης μεγαλο ενδιαφερον εχει η γραμμικη ταση που ειναι τελειως ισια. Δεν εχει δηλαδη μεταβληθει σε βαθος χρονου το πληθος των επεισοδιων καύσωνα που συμβαινουν στη Λαρισα. Εχει αλλαξει βεβαια το θερμοκρασιακο προφιλ αφου παρατηρούνται υψηλοτερες θερμοκρασιες τα καλοκαίρια απο οτι παλαιοτερα αλλα αυτο δεν ειναι της παρουσης να αναλυθει.

4) Η μεγαλύτερη περιοδος χωρις κανενα επεισόδιο καύσωνα είναι 2 χρονια και εχει παρατηρηθει 4 φορες στα 57 χρονια.

5) Η μεγαλύτερη συνεχη περίοδο που εχει σημειωθει τουλάχιστον ενα επεισόδιο καύσωνα καθε ετος ειναι 7 χρονια. Εχει συμβει την περιοδο 1997-2003 και την περίοδο 2005-2011. Αν ειχε συμβει και το 2004 εστω ενα επεισοδιο θα ειχαμε μια εντυπωσιακη περίοδο 15 χρονων που καθε χρονο εκανε εστω και ενα επεισόδιο καύσωνα.

6) Απο το 1997 και μετά είναι εμφανης μια αυξηση των επεισοδιων καυσωνα και γινεται κανονας να υπαρχει εστω ενας καυσωνας καθε χρονο!!! Βεβαια ακομα δεν εχει ξεφυγει ο συνολικος αριθμος επεισοδίων κάθε χρονο (εως 4 επεισόδια) αλλά η ταση είναι δεδομενη.





Αν θελησουμε να χωρισουμε το παραπανω διαστημα σε δεκαετιες θα δουμε οτι εχουμε θερμες αλλα και ψυχρες δεκαετιες. Η πρωτη δεκαετια(1955-1964) είναι και η πιο θερμη με 16 επεισοδια καυσωνα ενω αντιθετα η δεκαετια 1985-1994 η πιο ψυχρη με μολις 8. Οι υπολοιπες δεκαετιες είναι στα ιδια επιπεδα με 12 εως 14 επεισόδια. Ενδιαφερον εχει οτι η τελευταια περιοδος δεν εχει ακόμα συμπληρωσει 10ετια και ηδη μεσα σε μια 7ετια εχουμε φτασει στο μεσο ορο των 13 επεισοδιων καύσωνα. Θα μελετηθει αν τα ετη 2012-2013 και 2014 δεν σημειωθει κανενα επεισοδιο καύσωνα ή αντιθετα σημειωθουν αρκετα καθιστωντας τη δεκαετια 2005-2014 την πιο θερμη ακόμα και από την πρωτη (1955-1964).





Η κατανομη των επεισοδίων καύσωνα ανα δεκαημερο είναι η παρακατω και είναι εμφανής η εμφανιση του καυσωνα πιο συχνα απο το 3ο δεκαημερο του Ιουνιου εως και το 2ο δεκαημερο του Αυγουστο. Παρολο αυτα επεισόδια καύσωνα εχουν παρατηρηθει και τον Μαιο (3ο δεκαημερο) αλλα και τον Σεπτεμβριο (1ο δεκαημερο).  Εντυπωση προκαλει οτι μετά απο 57 χρονια καταγραφων δεν έχει σημειωθεί ακόμα επεισόδιο καύσωνα το 1ο δεκαημερο Ιουνιου αν και βέβαια τα δυο επεισοδια του Μαιου ειχαν συνεχεια στο 1ο δεκαημερο του Ιουνιου. 





Η διαρκεια ενος επεισοδιου καύσωνα επισης παιζει σημαντικο ρολο. Για αυτο το λογο εχουμε διαχωρισει την διαρκεια σε 3ημερων, 4 εως 6 ημερων , 7 εως 9 ημερων και 10 ημερων και ανω. Στο παρακατω διάγραμμα φαινεται η κατανομη και είναι και εδω εμφανής οτι ο Ιουλιος και ο Αυγουστος είναι οι μηνες με τους πιο μεγαλης διαρκειας καυσωνες. Αξιζει βεβαια να τονιστει οτι τον Ιουνιο εχει εμφανιστει καυσωνας 10ημερων κατι που δεν εχει συμβει Αυγουστο αλλα ο Αυγουστος εχει σχεδον την ιδια δυναμικη με τον Ιουλιο σε καυσωνες απο 4 εως 9 ημερων.





 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΙΟ
Το Μαιο οι θερμοκρασίες αρχιζουν να ανεβαινουν και είναι συχνες τιμες ανω των 35 βαθμών να σημειώνονται στη Λάρισα. Είναι ομως δυσκολο να παρατηρηθουν 3 διαδοχικες ημερες με θερμοκρασίες άνω των 36,5 βαθμών με αποτελεσμα απο την ανάλυση των στοιχείων να υπαρχουν δυο επεισόδια καύσωνα. Αυτά και τα δυο παρατηρήθηκαν το 3ο δεκαημερο και μαλιστα τις τελευταιες ημερες του μηνα και τις πρωτες του Ιουνιου. Το 1962 και το 1969 ήταν οι μονες χρονιες που σημειωθηκε επεισόδιο καύσωνα Μαιο στην Λάρισα. Το 1969 ειναι και η χρονια που εχει σημειωθεί η μεγιστη θερμοκρασια για Μαιο. Αξιζει να σημειωθει οτι το γεγονος για οποιαδηποτε αλλη περιοχη της χώρας είναι ακόμα πιο σπανιο και μονο η Ν.Φιλαδελφεια εχει σημειωσει 1 επεισόδιο καύσωνα Μαιο μηνα. Η διαρκεια αυτων ηταν 4 και 5 ημερες και μερος αυτων βρεθηκε στις αρχες Ιουνη. Ο μεσος ορος ειναι 1 επεισοδιο καυσωνα τον Μαιο καθε 28 χρονια περιπου.


ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ
Tον Ιουνιο οι θερμοκρασιες ανεβαινουν σταθερα και το αποτελεσμα ειναι να σημειωνονται επεισοδια καυσωνα το 2ο και 3ο δεκαημερο του μηνα. Οι περισσοτεροι απο αυτους ειναι διαρκειας απο 3 εως 6 ημερες μιας και συνηθως δεν υπαρχει ακομα μεγαλο θερμικο δυναμικο. Υπαρχουν ομως και 2 περιπτωσεις που σημειωθηκαν σημαντικης διαρκειας επεισοδια. Το 1957 ειχε διαρκεια 7 ημερες ενω το 2007 ειχε διαρκεια 10ημερες. Το 2007 ειχαμε και σημαντικο ρεκορ μεγιστης θερμοκρασιας για τον Ιουνιο της περιοδου 1955-2011. Ο μεσος ορος ειναι 1 επεισοδιο καυσωνα τον Ιουνιο καθε 4 χρονια περιπου.


ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ
Τον Ιουλιο οι θερμοκρασίες βρισκονται σε υψηλα επιπεδα και ετσι τα επεισοδια καυσωνα ειναι συχνα. Οι περισσοτεροι απο αυτους ειναι διαρκειας 3 εως 6 ημερων αλλά υπάρχει και ενα σημαντικο μερος που εχουν διαρκεια 7 εως 10 ημερων. Τον Ιουλιο του 1987 σημειωθηκε ο μοναδικος καύσωνας διαρκειας 10ημερων ενω τον Ιουλιο του 1988 το 2000 και το 2007 σημειωθηκαν καυσωνες των 7 εως 9 ημερων. Τον Ιουλιο του 2000 σημειωθηκε και το ρεκορ μεγιστης θερμοκρασιας όλης της περιοδου 1955-2011. Ο μεσος ορος ειναι 1 επεισόδιο καύσωνα τον Ιουλιο κάθε 1,5 χρόνο περιπου.


ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ
Τον Αυγουστο οι θερμοκρασίες βρισκονται σε υψηλα επιπεδα με κάμψη από τα τέλη του μηνα. Οι καυσωνες ειναι συχνοι τα πρωτα δυο δεκαημερα και η διαρκεια αυτων ειναι 3 εως 6 ημερων. Υπαρχουν βεβαια και τεσσερις περιπτωσεις με την διαρκεια να ειναι 7εως 9 ημερες. Αυτές οι χρονιές είναι το 1957 , το 1958 , το 1963 και το 2010. Τον Αυγουστο του 1958 σημειωθηκε και η μεγιστη θερμοκρασια που έχει παρατηρηθεί αυτό το μηνα την περιοδο 1955-2011. Ο μεσος ορος ειναι 1 επεισόδιο καύσωνα τον Αυγουστο κάθε 2 χρόνια περιπου.



ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ
Τον Σεπτεμβριο οι θερμοκρασίες εχουν σαφώς καθοδική τάση με αποτελεσμα είναι πολύ δυσκολο να παρατηρηθουν 3 διαδοχικες ημερες με θερμοκρασίες άνω των 36,5 βαθμών Κελσιού. Μόνο μια περίπτωση καύσωνα σημειωθηκε και αυτή το 1ο δεκαημερο και η διαρκεια αυτου ηταν 3 ημερες το 1961. Ο μεσος ορος ειναι 1 επεισόδιο καύσωνα τον Σεπτεμβριο κάθε 55 χρόνια περιπου. Το 2000 σημειωθηκε το ρεκορ θερμοκρασιας για το Σεπτεμβριο της περιοδου 1955-2011.

H ανάλυση έγινε πάνω στα στοιχεία από το αεροδρόμιο που βρίσκεται 4 κμ ανατολικά της πόλης σε σχετικά δροσερό μερος. Η πόλη σαφως και εχει πιο υψηλές θερμοκρασίες και οι καυσωνες αν υπήρχε σταθμός μεσα στην πολη θα ηταν ελαφρώς διαφοροποιημένοι σε πλήθος αλλά και σε ένταση. Νομίζω ότι η Λάρισα χωρίς να έχει το πανελλήνιο ρεκορ μεγιστης θερμοκρασιας είναι η πιο ακραία πόλη σε θέμα καυσωνων μαζί ίσως με τον Αλίαρτο και την Σπάρτη.

Καλοδεχούμενα σχόλια απο γνωστούς και φίλους για περαιτέρω εξηγήσεις και αναλύσεις πάνω στο θέμα καυσωνες της ΛΑΡΙΣΑΣ...

Σχόλια